Is de “Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer” dubbele bestraffing of niet? Deze vraag cirkelt al een tijdje rond. Door velen wordt het gezien als “Double Jeopardy”. In juridische termen heet het “ne bis in idem” en dit is vastgelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Toch is deze vraag al eens gesteld aan het Europese Hof en beantwoord. Het Hof vind dat er geen sprake is van een “dubbele bestraffing”. Het is tenslotte een Educatieve Maatregel en dat is een bestuurlijke maatregel die bedoelt is om mensen te onderwijzen. Dat is best een apart standpunt gezien de reacties uit de samenleving.
Zelfs de Politie-agenten twijfelen hieraan. Ik las in de Evaluatie letterlijk de volgende citaten:
- de agent vindt dat sprake is van dubbel straffen
- Politieagenten vinden dat er sprake is van dubbel straffen
- Toch wordt het melden voor de EMG ook door de politie als strafmaatregel ervaren
Dat zijn toch citaten die er niet om liegen. Uitspraken van de ambtenaren die deze maatregel moeten aanvragen.
Om een goed antwoord te geven op de vraag of er sprake is van “straffen” ( en dus van dubbel straffen) zou je eigenlijk terug moeten naar de politiek. Hoe heeft men dit bedoelt bij het ontwerpen van het wetsontwerp maar misschien nog beter: hoe kijkt de politiek er NU tegen aan? Vooral dat laatste is, naar mijn bescheiden mening, van essentieel belang.
Vorige week zat ik te lezen in een stukje uit de Tweede Kamer. Hierin stelt Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus:
“Verder moet worden bedacht hoe bestaande overtreders worden aangepakt. Je kunt denken aan een educatieve maatregel, een straf waarbij je les krijgt in hoe je je moet gedragen. Zo’n cursus kost vaak €1.000, wat een afschrikwekkend effect kan hebben op de gemiddelde scooterrijder. Zo’n maatregel kan worden opgelegd door de gemeente.“.
Nou, dat is toch duidelijk lijkt me. Even een stukje uit dit citaat halen, gewoon om het duidelijk te maken hoe onze minister er in staat: “Je kunt denken aan een educatieve maatregel, een straf waarbij …“. Dat lijkt me duidelijk; zelfs onze Minister vindt dat het een STRAF is. Ze noemt het zelfs een straf in de uitleg van de woorden “Educatieve Maatregel”. Over het effect van deze maatregel is ze ook duidelijk: “… kost vaak €1.000, wat een afschrikwekkend effect kan hebben … “. Daarmee is het doel ook direct duidelijk. Niet mensen onderwijzen maar met (de dreiging van) hoge kosten opzadelen. Dat noemen wij gewoon een boete!
Als zelfs ik met een beetje lezen direct de intentie achterhaal van deze “Educatieve Maatregel” dan kun je jezelf afvragen wat er bij het Europese Hof is aangebracht en of men daar een beetje kan lezen. Wellicht moet men nog maar eens een poging wagen.
Maar wat is nou het bezwaar tegen deze wetgeving? Deze “Maatregel”? Ik heb in het verleden eens een bezwaar ingediend voor iemand die deze maatregel kreeg opgelegd. De procedure die ik nu beschrijf is dus uit eerste hand ervaring:
Indien de Politie je aanmeld voor deze maatregel krijg je redelijk snel een brief van het CBR met een uitnodiging voor de cursus. Je bent verplicht deel te nemen en te betalen, anders wordt de geldigheid van je rijbewijs ingetrokken. Er staat slechts een bestuursrechtelijk bezwaar open voor je. Dat moet je binnen 6 weken indienen.
Het CBR volgt gewoon de Politie-agent en in ons geval waren ze daar behoorlijk resoluut in:
Oeps … dat noem ik nog eens een weloverwogen, goed onderzocht en ter zake deskundig antwoord. Niet dus! Gewoon blind achter het oordeel van de Politie-agent gaan staan dus. Verloren tijd, dat bezwaar.
Dan maar naar de Bestuursrechter. Die heeft er tenslotte ook nog iets over te zeggen. Het verbaasde me alleen dat het aanbrengen van deze case bij de Rechtbank geen schorsende werking heeft. Met andere woorden: terwijl de Rechter er zijn tijd over gaat doen om dit te bekijken moet je ondertussen wel gevolg geven aan de oproep en de “boete” betalen. Dat zo’n rechtszaak wel even kan duren is blijkbaar niet belangrijk …
Al met al is er dus feitelijk weinig of geen rechtsgang mogelijk tegen een beslissing die een Politie-agent op straat neemt. Deze wetgeving maakt de agent in feite “Cop, Judge and Executioner in one”. Dat is ook het bezwaar tegen deze wetgeving. Dat moeten we als burgers niet willen. Er moet toch een fatsoenlijke controle mogelijk zijn op onze handhavers.
Dat deze case weinig tot niets met het gedrag in het verkeer te maken had maar alles met de beleidsnota van onze Minister t.a.v. de MotorClubs mag hierbij opgemerkt worden. Overigens in beide gevallen, zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk, kregen we van de Rechtbank gelijk en beide procedures werden door de rechter gestaakt. In ons geval hadden we het geluk dat, tegelijk aan het bezwaar, uitstel verzocht en verleend was i.v.m. verblijf in het buitenland.
Ook het “Double Jeopardy” effect druist in tegen de normen en waarden van onze maatschappij in. Deze maatregel komt namelijk zelden alleen. Ook in ons geval was er sprake van een strafrechtelijke vervolging parallel aan deze bestuursrechtelijke maatregel.
Het past overigens wel in het beleid van onze overheid. Hierover heb ik al meer geschreven in dit blog: de overheid probeert steeds meer zaken, die eigenlijk gewoon in het strafrecht thuis horen, op bestuursrechtelijke wijze af te handelen. Op die manier is de rechtsgang van de burger veel moeilijker en krijgt onze overheid veel makkelijker haar zin. De bewijslast is namelijk vele malen makkelijker en de “straffen” zijn doorgaans hoger en ingrijpender. Denk hierbij aan veel meer zaken zoals parkeerbelasting i.p.v. parkeerboetes, BIBOB en de welbekend beleidsnota van onze Minister t.a.v. MotorClubs.
Wanneer staan we als burger hier tegen op?
